Pierwsza wojna światowa i nieudana rewolucja

W przededniu pierwszej wojny światowej, Europa uwikłana była w szereg przymierzy drobne spory z łatwością mogły rozrosnąć się do rozmiarów wojny kontynentalnej. Kryzys taki wybuchł w roku 1914, kiedy to serbski nacjonalista Gawriło Princip dokona! w Sarajewie zamachu na życie następcy tronu Habsburgów, arcyksięcia Franciszka Ferdynanda. Wynikiem tego był poważny konflikt zbrojny. Niemcy, sprzymierzone z Austro-Węgrami, wystąpiły przeciwko niemalże wszystkim pozostałym państwom europejskim. Prawie cały Reichstag, łącznie z posłami socjaldemokracji, uwierzył w wojnę i głosował za przystąpieniem do niej. Nastąpiły cztery krwawe lata zmagań zbrojnych. W końcu rozbicie floty niemieckiej w połączeniu z trudnościami gospodarczymi oraz włączeniem się do wojny po stronie państw sprzymierzonych Stanów Zjednoczonych, doprowadziło do pokonania Niemiec. Pod koniec 1918 r., gdy armia niemiecka znajdowała się na krawędzi rozpadu, na froncie wewnętrznym wybuchły zamieszki i bunty. 9 listopada 1918 r. przywódca Socjaldemokracji Phillip Scheidemann proklamował w Berlinie Republikę Niemiecką. Pierwszym prezydentem został Friedrich Ebert. Dwa dni później podpisano zawieszenie broni. Cesarz i jego najbliższe otoczenie pośpiesznie opuścili stolicę.

Po kilkumiesięcznych negocjacjach Niemcy zmuszone były podpisać wersalski traktat pokojowy z państwami Ententy (28 VI 1919 r.), narzucający im szereg uciążliwych zobowiązań (reparacje, straty terytorialne, ograniczenie obronności kraju, etc.). Francja domagała się narzucenia w traktacie wersalskim twardych warunków pokoju, w tym nałożenia na Niemcy spłaty olbrzymich reparacji oraz klauzuli przypisującej im winę za wybuch wojny. Ponieważ działania wojenne nie dosięgnęły obszaru Niemiec, a do samego końca propaganda obiecywała wspaniałe zwycięstwo, społeczeństwo nie było przygotowane na porażkę. W latach 1918-20 Niemcy nękane były nieudanymi rewolucjami i zamachami stanu. Nowo powstała partia komunistyczna (Kommunistische Partei Deutschlands – KPD) wznieciła w Berlinie rewolucję i usiłowała, przy pewnym poparciu ludu, powołać rząd rad robotniczych. Republika zdławiła rewolucję odwołując sie do pomocy Freikorps – uzbrojonych oddziałów prawicowych oficerów i podoficerów. W rewolucyjnym zrywie oddziały Freikorps zwróciły się przeciw rządowi, czemu biernie przyglądało się wojsko. Wolfgang Kapp stanął na czele prawicowego zamachu stanu jednakże robotnicy wsparli młodą republikę podejmując strajk powszechny. Jakby na ironię, lewica także przyczyniła się do uratowania sytuacji, organizując przeciwko prawicowym zamachowcom w Zagłębiu Ruhry oddziały liczące 50000-80000 osób. Przewrót nie powiódł się – republika, choć ucierpiała, przetrwała.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *